Showing posts with label dharap. Show all posts
Showing posts with label dharap. Show all posts

Friday, March 11, 2022

उत्तररंग - वाट चुकलेले नारायण धारप

वाट चुकलेले नारायण धारप असं या कादंबरीचं वर्णन करावं लागेल. कारण असं की, नारायण धारप म्हटलं की रहस्य कथा, भयकथा, गूढकथा आणि विज्ञान कथा समोर येतात. परंतु नारायण धारपांच्या या प्रतिमेला छेद देणारी कादंबरी म्हणजे "उत्तररंग" होय.
सुरुवातीच्या प्रस्तावनेमध्येच धारपांनी ही एक #कौटुंबिक कादंबरी असल्याचं म्हटलं होतं. परंतु या पूर्वीची त्यांची सर्वच पुस्तके मी एकाच रसांमध्ये वाचल्यामुळे त्यांना मी या प्रस्तावनेमुळे मध्ये फारसे गांभीर्याने घेतले नाही! अर्थात त्यांनी सांगितल्याप्रमाणे ही पूर्णतः कौटुंबिक अशीच #कादंबरी आहे. उतारवयाकडे प्रवास करत असलेल्या दोन स्त्री-पुरुषांची योगायोगाने भेट होते. दोघांच्याही मुलांची लग्न झालेली आहेत. शिवाय दोघेही सध्या एकटेच राहत आहेत. अर्थात त्यांचे जोडीदार मात्र त्यांच्यासोबत नाहीत. त्यामुळे जीवनात एकटेपणा तयार झालेला आहे. यातूनच तो अर्थात कथेचा नायक नायिकेला लग्नाची मागणी घालतो. ती मात्र विचारात पडते. परंतु सारासार विचार करून ती लग्नाला होकार देते. मग प्रश्न उरतो तो दोघांच्याही मुला-मुलींना ही बातमी सांगण्याचा. यामध्ये वेगवेगळ्या दृष्टिकोनाच्या, स्वभावाच्या मुलांची संसारांमध्ये एन्ट्री होते. अर्थात या त्यात फारसा ड्रामेबाजपणा दिसून येत नाही. दोघेही व्यवस्थितपणे मुलांना आपली बाजू सांगतात. शिवाय एकमेकांची ओळख देखील करून देतात. नायकाच्या पत्नीविषयीचा एक 'ट्विस्ट' मात्र यात येऊन जातो. या व्यतिरिक्त अन्य कोणतेही #रहस्य कादंबरीमध्ये नाही.
खरंतर कादंबरी वाचत असताना काहीतरी वेगळे रहस्य खुलेल, असं सातत्याने वाटत राहतं. पण आपला अपेक्षाभंग होतो! हा अपेक्षाभंग खरंतर नारायण धारपांच्या शेकडो रहस्य कादंबऱ्या वाचल्यामुळेच होतो, हेही तितकंच सत्य आहे. मग अगदी साधा सरळ प्रवास करत कादंबरी कथेच्या शेवटच्या टप्प्याकडे येऊन पोहोचते आणि नायक नायिकेच्या सुखी संसाराचा दुसरा टप्पा सुरू होतो.
#नारायण #धारप यांच्या भयकथा, रहस्यकथा तर भरपूर वाजता येतील परंतु कौटुंबिक कादंबरी मात्र सापडणे मात्र विरळाच. या प्रकारातील वाचनाची भूक भागवायची असेल तर 'उत्तररंग' ही एक उत्तम कादंबरी आहे. त्यामुळे वाट चुकलेले धारप आपल्याला या कादंबरीतून दिसून येतील.

Ⓒ Ⓐ  तुषार भ. कुटे 



Wednesday, May 19, 2021

वेडा विश्वनाथ

नावात लिहिल्याप्रमाणे विश्वनाथ उर्फ विश्या हा या कादंबरीचा मुख्य नायक आहे. संपूर्ण उपेक्षित, कोणतीही जाण नसलेला तसेच समाजामध्ये कोणतेही स्थान नसलेला हा वेडा विश्वनाथ होय. त्याचं वय विशीच्या पार आहे, पण बुद्धीची समज फक्त ३ वर्षांच्या मुलाइतकीच आहे. दिवसभर बाहेर फिरून काही ना काही उद्योग करत राहणे आणि परत फिरून संध्याकाळी घरी येणे, हाच त्याचा सर्वसामान्य दिनक्रम! त्याच्याच गावात राहणारी आशा ही वयात आलेली मुलगी होय. एक दिवस गावातील काही उनाड टाळकी तिच्यावर अतिप्रसंग करण्याचा प्रयत्न करतात. परंतु वेडा विश्वनाथ तिला त्यातून सहीसलामत सोडवतो. त्याचं हे वेगळं रुप तिला आश्चर्यचकित करणारं असतं. एक-दोन शब्दांच्या पलीकडेही न बोलणारा वेडा विश्या इतकी अचाट कामगिरी कशी करू शकतो, याचे तिला आश्चर्य वाटल्याशिवाय तिला राहवत नाही. मग या गोष्टीमध्ये एन्ट्री होते ती पीएसआय अदवंत यांची. इथून पुढचा घटनाक्रम धारपांनी त्यांच्या नेहमीच्या शैलीमध्ये रंगवलेला आहे. अनेक वर्षांपूर्वी घडून गेलेल्या घटना आणि वेडा विश्वनाथ यांचा काय संबंध आहे? याचे रहस्य हळूहळू उलगडत जाते. अदवंत, आशा आणि विश्वनाथ एका दुष्ट चक्रामध्ये फसले जातात. त्यातून ते बाहेर पडतात का आणि वेड्या विश्वनाथाचे पुढे काय होतं? या प्रश्नांची रंजक मांडणी धारपांनी या पुस्तकांमध्ये केलेली आहे.




Wednesday, April 21, 2021

चंद्राची सावली

नारायण धारपांनी त्यांच्या भय कादंबऱ्यांमधून भुताचा प्रत्येक प्रकार हाताळलेला आहे! "चंद्राची सावली" या कादंबरी मधून 'हाकामारी'ला मध्यवर्ती भूमिका दिलेली दिसते! दोन एकटे आणि अविवाहित पुरुष या कथेचे नायक आहेत. चंद्रा नावाच्या एका इस्टेट एजंटद्वारा त्यांना उत्तर भारतातल्या एका इस्टेटीच्या सांभाळण्याची जबाबदारी मिळते. त्यांना आपला केअरटेकर हा अविवाहित व कुटुंब नसणाराच हवा असतो. त्यामागे कारणही तसेच असते. यापूर्वीच्या अनेक केअरटेकरांचा अनुभव हा भयानक आलेला असतो. जेव्हा हे दोघेजण प्रत्यक्ष बंगल्यावर जातात तेव्हा त्यांना तिथला रात्रीस खेळ काय चालतो? याचा अनुभव येतो. तिथे रात्रीच्या वेळेस एक हाकामारी येत असते. तिला कसं हाताळायचं याचं कसब त्यांच्याकडे नसतं. परंतु आपल्या बुद्धीचा वापर करून ते तिला बंदिस्त करतात आणि पळवून लावतात, याची कथा आहे... "चंद्राची सावली"! धारपांच्या नेहमीच्या शैलीत लिहिलेला हा आगळावेगळा थरार होय. 



Tuesday, June 16, 2020

निवडक र. अ. नेलेकर

धारक व मतकरी यांच्यानंतर वाचलेले र. अ. नेलेकर हे तिसरे भयकथा लेखक! त्यांच्या भयकथांचे केवळ तीन संग्रह प्रसिद्ध आहेत. त्यामुळे मराठी वाचकांना ते फारसे परिचित नसावेत. शिवाय त्यांच्या नावे तीन विनोदी कथासंग्रह देखील आहेत! भय आणि विनोद असे परस्परविरोधी प्रकार हाताळलेले नेलेकर कदाचित एकमेव मराठी लेखक असावेत. त्यांच्याच भयकथांचा हा कथासंग्रह होय- निवडक र. अ. नेलेकर (राजेंद्र प्रकाशन)
प्रत्येक लेखकाची एक वेगळी शैली असते. तशीच नेलेकरांची स्वतःची शैली आहे. फारसं वर्णनात्मक चित्रन न करता साध्या सरळ पद्धतीने परंतु वाचकांना खिळवून ठेवणाऱ्या कथा, हे त्यांचे वैशिष्ट्य मानावे लागेल. धारप व मतकरी वाचल्यानंतर नेलेकरांच्या शैलीत रुळायला थोडा वेळ लागतो. पण नंतर ती आपल्या मनाची पकड घ्यायला सुरवात करते व एक अद्भुत विश्वाची सफर घडवून आणते. त्यांच्या या पुस्तकात एकूण सोळा कथा आहेत. त्यातील अखेरची 'कणक राऊळ' ही केवळ साहस कथा आहे. बाकीच्या भयकथांमध्ये कुठली सर्वात चांगली? असे निश्चित सांगता येणार नाही. कारण प्रत्येक कथा ही पूर्णतः वेगळ्या धाटणीची आहे. त्यांच्यात तोचतोचपणा जाणवत नाही. त्यामुळे कुठलीही कथा वाचली तरी आपल्याला निराळ्याच विश्वात घेऊन जाते, हे विशेष.
संग्रहातील काही कथांना विविध स्पर्धांमध्ये पारितोषिके मिळाली आहेत. त्यामुळे अशा दर्जेदार कथांचा संग्रह निश्चितच वाचनीय असाच आहे.