एक अनपेक्षित शेवभाजी

महाराष्ट्रीय पदार्थ काही विशिष्ट हॉटेलमध्ये अतिशय चवदार भेटतात. अशाच पदार्थांपैकी एक म्हणजे शेव भाजी होय. नाशिकला असताना मेसच्या डब्यामध्ये आठवड्यातून कमीत कमी दोन वेळा तरी शेव भाजी यायची. त्यामुळे ती खाऊन खाऊन कंटाळा आला होता. म्हणूनच हॉटेलमध्ये गेलो तरी कधीही नंतर मी शेव भाजी खाल्ली नाही! पण इतक्या वर्षांनंतर घारगावच्या एका छोट्याशा हॉटेलमध्ये उत्तम शेव भाजी खायला मिळाली. काही भाज्या विशिष्ट पद्धतीमध्ये बनवल्या तरच छान चवदार होतात. शेव भाजीचं देखील असंच आहे. घारगावच्या 'हॉटेल श्री लक्ष्मी'मध्ये अशीच उत्तम शेव भाजी खायला मिळाली. त्यासाठी आम्ही २५ किलोमीटरचा प्रवास करत (एका जिल्ह्यातून दुसऱ्या जिल्ह्यात) गेलो होतो!
पुणे-नाशिक महामार्गावर घारगाव हे असे एकमेव गाव आहे, ज्याला बायपास बनवण्यात आलेला नाही. हायवेवरील उड्डाणपूल गावामधूनच जातो. या उड्डाणपुलामुळे गावामध्ये असणाऱ्या छोट्या व्यावसायिकांचा संपर्क हायवेशी तुटलेला आहे. यातीलच एक 'हॉटेल श्री लक्ष्मी' होय. उड्डाणपुलाच्या पूर्वेला खाली हे अतिशय साधे हॉटेल आहे. इथे शेव भाजीची स्पेशल प्लेट मिळते. तसेच आपण दह्याची सुद्धा वेगळी प्लेट घेऊ शकतो. अत्यंत उत्कृष्ट अशी चव या भाजीला आहे. मी कधी विचारही केला नव्हता की, भविष्यात पोट भरून शेव भाजी खाईल! काही गोष्टी अश्याच अनपेक्षित असतात, त्या अशा!
विशेष म्हणजे 'हॉटेल श्री लक्ष्मी' असे नाव असणाऱ्या या हॉटेलचे मालक रऊफभाई शेख नावाचे मुस्लिम आहेत! शहरात असं कधीच बघायला मिळणार नाही. मात्र गावाकडे अजूनही ही परंपरा सुरु आहे, याचे विशेष वाटते. 

हॉटेलात पुस्तक वाचणारा

बर्‍याच दिवसांनी भाऊबीजेच्या निमित्ताने आमची ही दोन दिवसांसाठी माहेरी गेली होती. म्हणून घरी एकट्यासाठी काही बनविण्यापेक्षा बाहेर उपहारगृहातच जाऊन खावे, असा विचार केला. दिवाळीच्या निमित्ताने बरीचशी उपहारगृहे ही बंद होती. मुख्य चौकातल्या एका दर्शनी जागेत 'महाराष्ट्रीयन कॅफे'च्या नावाने चालू झालेले नवे उपाहारगृह दिसले. तशी चांगलीच गर्दी होती. त्यामुळे आमचीही पावले पोटाची पूजा करण्यासाठी सदर उपहारगृहाकडे वळाली. तिथे गेल्यावर समजले की, चपात्या संपल्या आहेत व सध्या फक्त थाळीच उपलब्ध आहे. दहा मिनिटे थांबावे लागेल, असा मालकांचा आदेश आला. रात्रीचे दहा वाजले होते. आता यावेळेस कुठे नवे उपहारगृह शोधा? असा विचार करून तिथेच बसायचा विचार केला. आमच्यासारखे अजून अनेक जण थाळी येण्याची वाट बघत बसले होते. आजकालच्या युगात एखाद्या ठिकाणी वाट बघणे म्हणजे मोबाईल मध्ये डोकं खुपसून बसणे असा होतो. त्याचा प्रत्यय आम्हास याही वेळेसही आला. जेवणाची वाट बघणारे सर्व मनुष्यप्राणी खाली मान घालून मोबाईलच्या स्क्रीनवर बोटं वर खाली करत बसले होते. कुणीच कुणाशी बोलत नव्हतं. 

आम्हीपण एका टेबलावर ठाण मांडून बसलो. दहा मिनिटे असच स्वस्थ बसण्यापेक्षा बॅगमध्ये एखादं पुस्तक आहे का? हे पाहिलं तर शेवटचे एकच पुस्तक सापडलं. आमच्या उर्दू भाषेमध्ये ते पुस्तक होतं! पुस्तक उघडलं आणि जामा मशीदीतल्या चाचा कबाबी दिल्लीवाले यांच्यावर मुल्ला वाहिदी यांनी लिहिलेला लेख वाचायला सुरुवात केली. उपहारगृहात काम करणारा पोऱ्या (मराठीत वेटर!) आमच्याकडे टक लावून पाहायला लागला. पहिली गोष्ट म्हणजे कुणी हॉटेलमध्ये पुस्तक घेऊन वाचत का? हा प्रश्न त्याला पडला असावा व दुसरी गोष्ट, सदर पुस्तक हे कुठल्याशा "मुसलमानी" भाषेत लिहिले आहे, हेही त्याने पाहिलं. हा बाबा नक्की कोण आहे? याविषयी त्याला नक्कीच कुतूहल निर्माण झाले असावे. अशा प्रकारची पुस्तकं फक्त विशिष्ट धर्माचे लोकच वाचतात, असा अनेकांचा समज असतो. कदाचित त्यालाही तसेच वाटत असावे. जवळपास दहा मिनिटे झाली असावीत. त्यानंतर तो वाट पाहणाऱ्या प्रत्येकाला विचारत होता, 'तुम्हाला थाळी पाहिजे का?' परंतु, माझ्या जवळ आल्यावर त्याने विचारले, 'आपको भी लाऊ क्या थाली?' त्यावर मी प्रतिप्रश्न केला, 'मराठी येत नाही का तुला?' माझ्या अनपेक्षित प्रश्नावर तो काहीसा वरमला. मग मीच सांगितले, 'ये घेऊन'.
यातून एक गोष्ट समजली की, सर्वसामान्य जीवनात वावरताना आपण मनात कितीतरी समजुती घेऊन फिरत असतो व आपल्या निरीक्षणाने वेगवेगळ्या प्रतिमा मनात तयार करत असतो. प्रत्येक वेळेस या प्रतिमा तंतोतंत तशाच असतील असेही नाही.