तंत्रज्ञान विश्वात सध्या कृत्रिम बुद्धिमत्तेची एक अटीतटीची शर्यत सुरू आहे. या शर्यतीत आतापर्यंत 'ओपनएआय', 'गुगल' आणि 'अँथ्रोपिक' यांसारख्या दिग्गज कंपन्यांचे निर्विवाद वर्चस्व मानले जात होते. मात्र, आता मार्क झुकेरबर्ग यांच्या नेतृत्वाखालील 'मेटा' कंपनीने या जागतिक शर्यतीत एक ऐतिहासिक उडी घेतली आहे. १२ ऑक्टोबर २०२६ रोजी मेटाने त्यांच्या प्रगत 'म्युझ वंडर' (Muse Wonder) आणि त्याची अवाढव्य क्षमता असलेली आवृत्ती 'म्युझ वंडर फुल' (Muse Wonder Full) या नव्या एआय मॉडेल्सची अधिकृत घोषणा केली आहे. तंत्रज्ञान क्षेत्रात 'वॉटरमेलन' या गूढ अशा सांकेतिक नावाने विकसित करण्यात आलेले हे अफाट तंत्रज्ञान आता केवळ एका साध्या चॅटबॉटपुरते मर्यादित राहिलेले नाही. हे तंत्रज्ञान मानवाचे एक परिपूर्ण 'वैयक्तिक आणि व्यावसायिक डिजिटल सहाय्यक' बनण्याच्या दिशेने टाकलेले मानवी इतिहासातील मोठे पाऊल आहे. मेटाच्या या नव्या घोषणेने संपूर्ण तंत्रज्ञान क्षेत्रात मोठी खळबळ उडवून दिली असून, गुगलच्या 'जेमिनी ४ अरगॉन' आणि ओपनएआयच्या 'जीपीटी-६ ॲस्ट्रा'सारख्या प्रगत मॉडेल्सना आता एक तगडे जागतिक आव्हान उभे राहिले आहे.
'म्युझ वंडर' आणि त्याची अधिक प्रगत आवृत्ती असलेले 'म्युझ वंडर फुल' हे मॉडेल्स खऱ्या अर्थाने 'एजंटिक एआय' या क्रांतिकारक संकल्पनेवर आधारित आहेत. याचा सोपा अर्थ असा की, हे मॉडेल केवळ तुमच्या प्रश्नांची लेखी उत्तरे देऊन किंवा माहिती पुरवून थांबत नाही, तर ते तुम्ही दिलेल्या सूचनांनुसार प्रत्यक्ष जगातील कृती करते. मेटाने या मॉडेल्सच्या रचनेमध्ये 'ॲक्टिव्ह मेमरी' आणि 'ॲक्टिव्ह फोकस' ही दोन मानवी मेंदूच्या जवळ जाणारी वैशिष्ट्ये जाणीवपूर्वक समाविष्ट केली आहेत. या अत्याधुनिक तंत्रज्ञानामुळे हे एआय मॉडेल तुमच्या व्यावसायिक आणि वैयक्तिक आयुष्यातील महत्त्वाच्या ध्येयांवर सतत लक्ष ठेवते, तुमची जुनी व खाजगी माहिती लक्षात ठेवते, आणि तुम्हाला हवी असलेली कठीण कामे कोणत्याही मानवी मदतीशिवाय सुलभतेने पूर्ण करते. हे मॉडेल पूर्णपणे 'मल्टीमॉडल' स्वरूपाचे असून ते एकाच वेळी लिखित मजकूर, गुंतागुंतीची चित्रे, महाकाय व्हिडिओ आणि ऑडिओ या सर्व प्रकारच्या माहितीवर एका क्षणात प्रक्रिया करू शकते. उदाहरणादाखल सांगायचे तर, तुम्ही या मॉडेलला एखादा मोठा व्हिडिओ किंवा कायदेशीर आणि आर्थिक कागदपत्रांची हजारो पानांची फाईल देऊन त्यातील गुंतागुंतीचे प्रश्न सोडवण्यास, इंटरनेटवरून माहिती गोळा करण्यास किंवा कोडिंगमधील चुका दुरुस्त करून नवीन सॉफ्टवेअर बनवण्यास सांगू शकता. हे मॉडेल एखाद्या निष्णात आणि अनुभवी मानवी अभियंत्याप्रमाणे ही सर्व कामे अचूकतेने आणि अफाट वेगाने पार पाडते.
या मॉडेल्सच्या तांत्रिक क्षमतांचा आणि प्रमाणांचा सखोल विचार केल्यास, 'म्युझ वंडर फुल' या मॉडेलने जागतिक तंत्रज्ञान विश्वाला खऱ्या अर्थाने निरुत्तर केले आहे. या मॉडेलची माहिती साठवण्याची आणि एकाच वेळी प्रक्रिया करण्याची क्षमता (Context window) तब्बल दहा लाख (१ दशलक्ष) टोकन्स इतकी अवाढव्य आहे. याचा सरळ अर्थ असा की, हे मॉडेल एकाच वेळी अनेक मोठी पुस्तके, शेकडो अहवाल किंवा हजारो पानांचा डेटा एकाच झटक्यात वाचू शकते आणि संवादाचा मागील कोणताही संदर्भ न विसरता सलग उत्तरे देऊ शकते. 'आर्टिफिशियल अनालिसिस इंटेलिजन्स इंडेक्स' या स्वतंत्र जागतिक मानकावर 'म्युझ वंडर फुल'ने तब्बल ५६ इतका अत्यंत उच्च आणि जागतिक दर्जाचा स्कोअर मिळवला आहे. हा स्कोअर ओपनएआयच्या बहुचर्चित 'जीपीटी-६ ॲस्ट्रा' आणि अँथ्रोपिकच्या 'क्लॉड ओपस ५.५' तसेच 'क्लॉड फेबल ५.१' यांसारख्या जगातील सर्वात शक्तिशाली मानल्या जाणाऱ्या मॉडेल्सच्या अगदी बरोबरीचा आणि अनेक निकषांवर त्यांच्याहूनही सरस आहे. कोडिंग करणे, लांबलचक आणि गुंतागुंतीचे व्यावसायिक निर्णय घेणे, आणि एकाच वेळी अनेक सॉफ्टवेअर टूल्सचा वापर करणे या सर्व गोष्टींमध्ये हे मॉडेल तरबेज असल्याचे विविध कठीण चाचण्यांमधून अधिकृतरीत्या सिद्ध झाले आहे.
मेटाच्या या नव्या तंत्रज्ञानाने व्यावसायिक जगात आणि शेअर बाजारात मोठी आर्थिक उलाढाल सुरू केली आहे. मेटाने काही महिन्यांपूर्वी बाजारात आणलेल्या 'म्युझ' या एआय एजंट ॲपने अल्पावधीतच तब्बल ५ दशलक्ष (५० लाख) डाउनलोड्सचा टप्पा ओलांडून एक नवा आणि ऐतिहासिक विक्रम प्रस्थापित केला आहे. आता हे नवे 'म्युझ वंडर' मॉडेल याच ॲपला अधिक शक्तिशाली आणि वेगवान बनवण्यासाठी थेट वापरले जाणार आहे. हे तंत्रज्ञान सर्वसामान्यांसाठी पूर्णपणे मोफत नसून, डेव्हलपर्ससाठी 'एपीआय'च्या माध्यमातून ते व्यावसायिक दरांवर उपलब्ध करण्यात आले आहे. याच्या वापराचे दर प्रति दशलक्ष अनकॅश्ड इनपुट टोकन्ससाठी ४ डॉलर्स आणि आउटपुट टोकन्ससाठी २० डॉलर्स असे स्पर्धात्मक निश्चित करण्यात आले आहेत. तसेच सर्वसामान्य युजर्ससाठी हे ॲप त्यांच्या गरजेनुसार २० किंवा १०० डॉलर्सच्या मासिक वर्गणीवर (Subscription) उपलब्ध केले जाणार आहे. या सर्व आर्थिक यशाच्या आणि वाढत्या लोकप्रियतेच्या पार्श्वभूमीवर मेटाच्या शेअर्सनी शेअर बाजारात मोठी उसळी घेतली असून, त्यांचा शेअर ७४० डॉलर्सच्या घरात पोहोचला आहे. 'डॉइश बँक' आणि 'वेल्स फार्गो' यांसारख्या जागतिक आर्थिक संस्थांनी अंदाज वर्तवला आहे की, मेटाचा हा एआय व्यवसाय २०३० सालापर्यंत तब्बल ३६ अब्ज डॉलर्सची अवाढव्य उलाढाल करणारा एक महाकाय आणि स्वतंत्र उद्योग बनेल. ग्राहकांशी अधिक भावनिक जवळीक साधण्यासाठी मेटा 'म्युझ चार्म' नावाचे एक छोटे 'तामागोची' (Tamagotchi) सारखे हार्डवेअर उपकरणही बाजारात आणणार असल्याची चर्चा आहे, ज्यामुळे हे एआय लोकांच्या भौतिक आयुष्यातही प्रवेश करेल.
परंतु, या सर्व तांत्रिक आणि आर्थिक यशाच्या झगमगाटामागे एक गंभीर आणि मानवी सुरक्षिततेची चिंता वाढवणारी बाजूही आहे. इतके प्रगत आणि शक्तिशाली एजंटिक मॉडेल जेव्हा मानवाच्या हातात येते आणि त्याला प्रत्यक्ष कृती करण्याचे स्वातंत्र्य मिळते, तेव्हा सुरक्षिततेचा प्रश्न सर्वात आधी आणि सर्वात मोठ्या स्वरूपात उभा राहतो. 'फ्युचरिझम' आणि 'मॅशेबल' सारख्या तंत्रज्ञान माध्यमांनी या मॉडेल्सच्या सुरक्षिततेवर आणि नैतिकतेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण केले आहे. "मी माझ्या फोनवरून याला थांबवू शकलो नाही" अशा प्रकारच्या युजर्सच्या धक्कादायक आणि भीतीदायक प्रतिक्रिया नुकत्याच समोर आल्या आहेत. जेव्हा एखादे एआय यंत्र तुमच्या फोनवर, तुमच्या डिजिटल आयुष्यावर आणि तुमच्या वैयक्तिक डेटावर पूर्णपणे अनियंत्रित ताबा मिळवते, तेव्हा ते किती भयंकर ठरू शकते, याची ही एक धोक्याची घंटा आहे. हे एआय वापरकर्त्यांच्या प्रियजनांबद्दल आणि कुटुंबाबद्दल खाजगी फायली बनवून ठेवत असल्याचा आरोपही केला जात आहे. मेटावर यापूर्वीही खोट्या व्हिडिओंच्या निर्मितीवरून टीका झाली आहे, ज्यामध्ये लहान मुलांचे रडतानाचे एआय-जनरेटेड व्हिडिओ बनवून समाजमाध्यमांवर शेअर केले गेले होते.
या भयानक आरोपांसोबतच, मेटा कंपनी सध्या अनेक मोठ्या कायदेशीर व नियामक संकटांचा सामना करत आहे. एकीकडे अमेरिकेतील न्यू मेक्सिको राज्याने गोपनीयतेच्या उल्लंघनासाठी मेटावर तब्बल ३५ ते ४० अब्ज डॉलर्सचा दंड ठोठावण्याची कायदेशीर तयारी सुरू केली आहे, तर दुसरीकडे ब्रिटनमधील 'ऑफकॉम' या नियामक संस्थेनेही त्यांच्या इन्स्टाग्राम आणि एआय सेवांची सखोल चौकशी सुरू केली आहे. लोकांच्या वैयक्तिक फाईल्स आणि खाजगी माहिती आक्रमकपणे गोळा करण्याच्या मेटाच्या पारंपारिक आणि व्यावसायिक पद्धतीमुळे हे नवे 'म्युझ वंडर' मॉडेल खरोखरच सर्वसामान्यांसाठी सुरक्षित आहे का, यावर जागतिक स्तरावर चर्चा सुरू झाली आहे. अब्जावधी लोकांचा डेटा एकाच कंपनीच्या एआय मॉडेलकडे जाणे हे लोकशाहीसाठी आणि मानवी स्वातंत्र्यासाठी धोकादायक मानले जात आहे.
या वाढत्या टीकेला आणि आरोपांना उत्तर देताना मेटाने आपल्या बचावार्थ तांत्रिक भूमिका मांडली आहे. मेटाच्या अधिकृत दाव्यानुसार, त्यांनी या मॉडेल्सच्या सुरक्षिततेसाठी 'मेटा सुपरइंटेलिजन्स स्केलिंग फ्रेमवर्क' अंतर्गत सखोल अंतर्गत चाचण्या घेतल्या आहेत. युजर्सची कोणतीही वैयक्तिक माहिती त्यांच्या पूर्वपरवानगीशिवाय बाह्य जगात शेअर केली जाणार नाही, आणि कोणत्याही हानिकारक, बेकायदेशीर किंवा विध्वंसक सूचनांचे पालन हे मॉडेल करणार नाही, याची ग्वाही कंपनीने दिली आहे. त्यांनी 'मास्क' नावाच्या एका विशेष चाचणीचा संदर्भ देत स्पष्ट केले आहे की, दबावाखालीही हे मॉडेल खोटे बोलणार नाही आणि माहितीच्या बाबतीत ते पूर्णपणे प्रामाणिक राहील. सायबर सुरक्षेच्या बाबतीतही हे मॉडेल बचाव आणि संरक्षणासाठी उपयुक्त ठरेल, असा दावा कंपनीने केला आहे. तरीही, कंपनीने स्वतःच्या अहवालात हे स्पष्टपणे मान्य केले आहे की हे तंत्रज्ञान अद्याप पूर्णपणे निर्दोष नाही आणि नवीन किंवा गुंतागुंतीच्या परिस्थितीत ते मानवाला अपेक्षित नसलेल्या चुका करू शकते. त्यामुळेच त्यांनी डेव्हलपर्सना या तंत्रज्ञानाचा वापर करताना भक्कम सुरक्षा उपाय लागू करण्याचा सल्ला दिला आहे.
एकूणच विचार करता, मेटाचे हे 'म्युझ वंडर' आणि 'म्युझ वंडर फुल' मॉडेल म्हणजे मानवी संस्कृतीच्या आणि सॉफ्टवेअरच्या इतिहासातील एक प्रगत, शक्तिशाली आणि स्वयंचलित वैयक्तिक सहाय्यक नक्कीच आहे. मार्क झुकेरबर्ग यांनी कृत्रिम बुद्धिमत्तेवर लावलेला हा अब्जावधी डॉलर्सचा जुगार त्यांना तंत्रज्ञान शर्यतीत नक्कीच आघाडीवर आणून ठेवत आहे. परंतु, आपल्या वैयक्तिक आयुष्यातील सर्व गुपिते, आर्थिक माहिती आणि दैनंदिन कृती करण्याचे स्वातंत्र्य एका महाकाय कॉर्पोरेट कंपनीच्या एआयच्या हातात डोळे झाकून देणे, हा संपूर्ण मानवजातीसाठी एक मोठा आणि कधीही न परवडणारा जुगार ठरू शकतो. तंत्रज्ञानाचा विकास आणि मानवी सुरक्षितता यांच्यातील हा लपाछपीचा खेळ आता कोणत्या नव्या संकटाला किंवा डिजिटल क्रांतीला जन्म देईल, हे पाहणे संपूर्ण जगासाठी केवळ औत्सुक्याचेच नाही, तर जिव्हाळ्याचे आणि अस्तित्वाच्या चिंतेचे ठरणार आहे.
--- तुषार भ. कुटे
या मॉडेल्सच्या तांत्रिक क्षमतांचा आणि प्रमाणांचा सखोल विचार केल्यास, 'म्युझ वंडर फुल' या मॉडेलने जागतिक तंत्रज्ञान विश्वाला खऱ्या अर्थाने निरुत्तर केले आहे. या मॉडेलची माहिती साठवण्याची आणि एकाच वेळी प्रक्रिया करण्याची क्षमता (Context window) तब्बल दहा लाख (१ दशलक्ष) टोकन्स इतकी अवाढव्य आहे. याचा सरळ अर्थ असा की, हे मॉडेल एकाच वेळी अनेक मोठी पुस्तके, शेकडो अहवाल किंवा हजारो पानांचा डेटा एकाच झटक्यात वाचू शकते आणि संवादाचा मागील कोणताही संदर्भ न विसरता सलग उत्तरे देऊ शकते. 'आर्टिफिशियल अनालिसिस इंटेलिजन्स इंडेक्स' या स्वतंत्र जागतिक मानकावर 'म्युझ वंडर फुल'ने तब्बल ५६ इतका अत्यंत उच्च आणि जागतिक दर्जाचा स्कोअर मिळवला आहे. हा स्कोअर ओपनएआयच्या बहुचर्चित 'जीपीटी-६ ॲस्ट्रा' आणि अँथ्रोपिकच्या 'क्लॉड ओपस ५.५' तसेच 'क्लॉड फेबल ५.१' यांसारख्या जगातील सर्वात शक्तिशाली मानल्या जाणाऱ्या मॉडेल्सच्या अगदी बरोबरीचा आणि अनेक निकषांवर त्यांच्याहूनही सरस आहे. कोडिंग करणे, लांबलचक आणि गुंतागुंतीचे व्यावसायिक निर्णय घेणे, आणि एकाच वेळी अनेक सॉफ्टवेअर टूल्सचा वापर करणे या सर्व गोष्टींमध्ये हे मॉडेल तरबेज असल्याचे विविध कठीण चाचण्यांमधून अधिकृतरीत्या सिद्ध झाले आहे.
मेटाच्या या नव्या तंत्रज्ञानाने व्यावसायिक जगात आणि शेअर बाजारात मोठी आर्थिक उलाढाल सुरू केली आहे. मेटाने काही महिन्यांपूर्वी बाजारात आणलेल्या 'म्युझ' या एआय एजंट ॲपने अल्पावधीतच तब्बल ५ दशलक्ष (५० लाख) डाउनलोड्सचा टप्पा ओलांडून एक नवा आणि ऐतिहासिक विक्रम प्रस्थापित केला आहे. आता हे नवे 'म्युझ वंडर' मॉडेल याच ॲपला अधिक शक्तिशाली आणि वेगवान बनवण्यासाठी थेट वापरले जाणार आहे. हे तंत्रज्ञान सर्वसामान्यांसाठी पूर्णपणे मोफत नसून, डेव्हलपर्ससाठी 'एपीआय'च्या माध्यमातून ते व्यावसायिक दरांवर उपलब्ध करण्यात आले आहे. याच्या वापराचे दर प्रति दशलक्ष अनकॅश्ड इनपुट टोकन्ससाठी ४ डॉलर्स आणि आउटपुट टोकन्ससाठी २० डॉलर्स असे स्पर्धात्मक निश्चित करण्यात आले आहेत. तसेच सर्वसामान्य युजर्ससाठी हे ॲप त्यांच्या गरजेनुसार २० किंवा १०० डॉलर्सच्या मासिक वर्गणीवर (Subscription) उपलब्ध केले जाणार आहे. या सर्व आर्थिक यशाच्या आणि वाढत्या लोकप्रियतेच्या पार्श्वभूमीवर मेटाच्या शेअर्सनी शेअर बाजारात मोठी उसळी घेतली असून, त्यांचा शेअर ७४० डॉलर्सच्या घरात पोहोचला आहे. 'डॉइश बँक' आणि 'वेल्स फार्गो' यांसारख्या जागतिक आर्थिक संस्थांनी अंदाज वर्तवला आहे की, मेटाचा हा एआय व्यवसाय २०३० सालापर्यंत तब्बल ३६ अब्ज डॉलर्सची अवाढव्य उलाढाल करणारा एक महाकाय आणि स्वतंत्र उद्योग बनेल. ग्राहकांशी अधिक भावनिक जवळीक साधण्यासाठी मेटा 'म्युझ चार्म' नावाचे एक छोटे 'तामागोची' (Tamagotchi) सारखे हार्डवेअर उपकरणही बाजारात आणणार असल्याची चर्चा आहे, ज्यामुळे हे एआय लोकांच्या भौतिक आयुष्यातही प्रवेश करेल.
परंतु, या सर्व तांत्रिक आणि आर्थिक यशाच्या झगमगाटामागे एक गंभीर आणि मानवी सुरक्षिततेची चिंता वाढवणारी बाजूही आहे. इतके प्रगत आणि शक्तिशाली एजंटिक मॉडेल जेव्हा मानवाच्या हातात येते आणि त्याला प्रत्यक्ष कृती करण्याचे स्वातंत्र्य मिळते, तेव्हा सुरक्षिततेचा प्रश्न सर्वात आधी आणि सर्वात मोठ्या स्वरूपात उभा राहतो. 'फ्युचरिझम' आणि 'मॅशेबल' सारख्या तंत्रज्ञान माध्यमांनी या मॉडेल्सच्या सुरक्षिततेवर आणि नैतिकतेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण केले आहे. "मी माझ्या फोनवरून याला थांबवू शकलो नाही" अशा प्रकारच्या युजर्सच्या धक्कादायक आणि भीतीदायक प्रतिक्रिया नुकत्याच समोर आल्या आहेत. जेव्हा एखादे एआय यंत्र तुमच्या फोनवर, तुमच्या डिजिटल आयुष्यावर आणि तुमच्या वैयक्तिक डेटावर पूर्णपणे अनियंत्रित ताबा मिळवते, तेव्हा ते किती भयंकर ठरू शकते, याची ही एक धोक्याची घंटा आहे. हे एआय वापरकर्त्यांच्या प्रियजनांबद्दल आणि कुटुंबाबद्दल खाजगी फायली बनवून ठेवत असल्याचा आरोपही केला जात आहे. मेटावर यापूर्वीही खोट्या व्हिडिओंच्या निर्मितीवरून टीका झाली आहे, ज्यामध्ये लहान मुलांचे रडतानाचे एआय-जनरेटेड व्हिडिओ बनवून समाजमाध्यमांवर शेअर केले गेले होते.
या भयानक आरोपांसोबतच, मेटा कंपनी सध्या अनेक मोठ्या कायदेशीर व नियामक संकटांचा सामना करत आहे. एकीकडे अमेरिकेतील न्यू मेक्सिको राज्याने गोपनीयतेच्या उल्लंघनासाठी मेटावर तब्बल ३५ ते ४० अब्ज डॉलर्सचा दंड ठोठावण्याची कायदेशीर तयारी सुरू केली आहे, तर दुसरीकडे ब्रिटनमधील 'ऑफकॉम' या नियामक संस्थेनेही त्यांच्या इन्स्टाग्राम आणि एआय सेवांची सखोल चौकशी सुरू केली आहे. लोकांच्या वैयक्तिक फाईल्स आणि खाजगी माहिती आक्रमकपणे गोळा करण्याच्या मेटाच्या पारंपारिक आणि व्यावसायिक पद्धतीमुळे हे नवे 'म्युझ वंडर' मॉडेल खरोखरच सर्वसामान्यांसाठी सुरक्षित आहे का, यावर जागतिक स्तरावर चर्चा सुरू झाली आहे. अब्जावधी लोकांचा डेटा एकाच कंपनीच्या एआय मॉडेलकडे जाणे हे लोकशाहीसाठी आणि मानवी स्वातंत्र्यासाठी धोकादायक मानले जात आहे.
या वाढत्या टीकेला आणि आरोपांना उत्तर देताना मेटाने आपल्या बचावार्थ तांत्रिक भूमिका मांडली आहे. मेटाच्या अधिकृत दाव्यानुसार, त्यांनी या मॉडेल्सच्या सुरक्षिततेसाठी 'मेटा सुपरइंटेलिजन्स स्केलिंग फ्रेमवर्क' अंतर्गत सखोल अंतर्गत चाचण्या घेतल्या आहेत. युजर्सची कोणतीही वैयक्तिक माहिती त्यांच्या पूर्वपरवानगीशिवाय बाह्य जगात शेअर केली जाणार नाही, आणि कोणत्याही हानिकारक, बेकायदेशीर किंवा विध्वंसक सूचनांचे पालन हे मॉडेल करणार नाही, याची ग्वाही कंपनीने दिली आहे. त्यांनी 'मास्क' नावाच्या एका विशेष चाचणीचा संदर्भ देत स्पष्ट केले आहे की, दबावाखालीही हे मॉडेल खोटे बोलणार नाही आणि माहितीच्या बाबतीत ते पूर्णपणे प्रामाणिक राहील. सायबर सुरक्षेच्या बाबतीतही हे मॉडेल बचाव आणि संरक्षणासाठी उपयुक्त ठरेल, असा दावा कंपनीने केला आहे. तरीही, कंपनीने स्वतःच्या अहवालात हे स्पष्टपणे मान्य केले आहे की हे तंत्रज्ञान अद्याप पूर्णपणे निर्दोष नाही आणि नवीन किंवा गुंतागुंतीच्या परिस्थितीत ते मानवाला अपेक्षित नसलेल्या चुका करू शकते. त्यामुळेच त्यांनी डेव्हलपर्सना या तंत्रज्ञानाचा वापर करताना भक्कम सुरक्षा उपाय लागू करण्याचा सल्ला दिला आहे.
एकूणच विचार करता, मेटाचे हे 'म्युझ वंडर' आणि 'म्युझ वंडर फुल' मॉडेल म्हणजे मानवी संस्कृतीच्या आणि सॉफ्टवेअरच्या इतिहासातील एक प्रगत, शक्तिशाली आणि स्वयंचलित वैयक्तिक सहाय्यक नक्कीच आहे. मार्क झुकेरबर्ग यांनी कृत्रिम बुद्धिमत्तेवर लावलेला हा अब्जावधी डॉलर्सचा जुगार त्यांना तंत्रज्ञान शर्यतीत नक्कीच आघाडीवर आणून ठेवत आहे. परंतु, आपल्या वैयक्तिक आयुष्यातील सर्व गुपिते, आर्थिक माहिती आणि दैनंदिन कृती करण्याचे स्वातंत्र्य एका महाकाय कॉर्पोरेट कंपनीच्या एआयच्या हातात डोळे झाकून देणे, हा संपूर्ण मानवजातीसाठी एक मोठा आणि कधीही न परवडणारा जुगार ठरू शकतो. तंत्रज्ञानाचा विकास आणि मानवी सुरक्षितता यांच्यातील हा लपाछपीचा खेळ आता कोणत्या नव्या संकटाला किंवा डिजिटल क्रांतीला जन्म देईल, हे पाहणे संपूर्ण जगासाठी केवळ औत्सुक्याचेच नाही, तर जिव्हाळ्याचे आणि अस्तित्वाच्या चिंतेचे ठरणार आहे.
--- तुषार भ. कुटे
No comments:
Post a Comment
to: tushar.kute@gmail.com