Monday, April 9, 2012

शिवरायांच्या सैन्यातील मुस्लिम सरदार


फेसबुकच्या ’मी मराठी’ ग्रूपमध्ये सुधीर चौधरी यांनी पोस्ट केलेली माहिती मी इथे देत आहे. मी सुद्धा ही पहिल्यांदाच ऐकली आहे....

छत्रपतींच्या जीवाला जीव देणारे अनेक मुस्लिम सरदार स्वराज्यात होते.

नूरखान बेग:
हा पायदळाचा प्रमुख होता.

सिद्दी अंबर वहाब हवालदार:
याने (जुलै १६४७) मध्ये कोंढाणा सर करताना मोठा पराक्रम गाजवला.

सिद्दी इब्राहिम:
हा छत्रपती शिवरायांचा अंगरक्षक होता, अफजलखानाच्या भेटीच्या वेळी तो छत्रपती शिवरायांचा अंगरक्षक होता (१९ नोव्हेंबर १६५९), फोंड्याचा लढाईवेळी त्याने पराक्रम गाजविला (एप्रिल १६७५) आणि त्यावर स्वराज्याचे निशाण फडकावले.

सिद्दी हिलाल:
हा घोडदळात अधिकारी होता,पन्हाळगडाच्या वेढ्यात (२ मार्च १६६०) त्याने शिवरायांच्या सुटकेसाठी मोठा पराक्रम गाजविला, तसेच उमराणीजवळ बहलोल खानाविरूध्द झालेल्या लढाईत (१५ एप्रिल १६७३) तो होता. नेसरीजवळ बहलोल खानाशी झालेल्या युध्दात प्रतापराव
गुजराबरोबर मारल्या गेलेल्या सात वीरात सिद्दी हिलाल होता.

सिद्दी वाहवाह (सिद्दी हिलालचा पुत्र):
हा घोडदळातील सरदार होता, पन्हाळगडाला सिद्दी जोहरशी झालेल्या लढाईत तो जखमी झाला
(
दि.२ मार्च १६६०).

मदारी मेहतर:
हा छत्रपतींचा विश्वासू सेवक होता. आग्र्याच्या बंदोबस्तातून महाराजांना सुटतेवेळी याची मोठी मदत झाली (१७ ऑगस्ट १६६६).

काझी हैदर
हा छत्रपती शिवरायांचा वकील होता (सन १६७०-१६७३). हुसेनखान मियाना याने मसौदखानाच्या कर्नाटकातील प्रांतावर हल्ला करून बिळगी, जामखिंड, धारवाड आदि प्रांत जिंकला (मार्च १६७९).

रुस्तमेजनमा
हा महाराजांना विजापूर दरबाराच्या गुप्त बातम्या पाठवण्याचे काम करीत असे, हुबळीच्या लुटीच्या वेळी त्याने मोठी कामगिरी पार पाडली (६ जानेवारी १६६५).

दर्यासारंग
हा मराठी आरमाराचा पहिला सुभेदार होता. त्याने मायनाक भंडारीसोबत खांदेरीवर (सन १६७९) विजय मिळवला. तर संभाजीराजेच्या कालात बसनूर (जानेवारी-फेब्रुवारी १६८५) लुटले.

दौलतखान, इब्राहीम खान, सिद्दी मिस्त्री
या आरमारातील अधिकार्यांनी खांदेरी (१६७९) आणि संभाजीराजेंच ्या बसनूरच्या(जानेवारी-फेब्रुवारी १६८५) मोहिमेत मोठा पराक्रम केला.

सुलतान खान
हा सुभेदार पोर्तुगीजांकडून दारुगोळा मिळवण्यात यशस्वी झाला होता.

इब्राहिम खान गार्दी
हा मराठ्यांच्या तोफखान्याचा प्रमुख होता. त्या काळात तोफखान्यातील सर्व गोलंदाज (तोफची) मुस्लीम होते. विजापूर आणि गोवळकोंड्यावरुन स्वराज्यात आलेल्या ७०० पठाणी पायदळ आणि घोडदळाने स्वराज्याची निष्ठापूर्वक सेवा केली.
छत्रपतीच्या काळात असे अनेक निष्ठावंत मुस्लीम सैनिक होते ज्याची माहिती आपणास
ज्ञात नाही. हे लिहिण्याचे प्रयोजन एवढ्याचसाठी की आपण छत्रपती शिवराय व छत्रपती संभाजीराजेंना धर्माच्या बंधनात, भाषेच्या बंधनात अडकवून, या राष्ट्रपुरूषांचे महत्व कमी करू नये. छत्रपतींचे विचार आपण आचरणात आणावेत. त्यांच्या विचारांशी प्रतारणा करू
नये.
जय शिवराय....!!!
(कोणाला मूळ लेखक/इतिहासकार माहित असल्यास सांगावे).

Friday, April 6, 2012

आयपीएल मध्ये खेळणारे महाराष्ट्रीय खेळाडू


एकेकाळी भारतीय क्रिकेटवर महाराष्ट्राचे व विशेषत: मुंबईच्या खेळाडूंचे वर्चस्व होते. परंतु, कालांतराने क्रिकेटज्वर संपूर्ण भारतभर पसरल्यावर पूर्ण देशातून गुणवान खेळाडू तयार होऊ लागले आहेत. सध्या चालू झालेल्या आयपीएल मध्येही अनेक महाराष्ट्रीय खेळाडू आपली गुणवत्ता दाखवण्यासाठी सज्ज झालेले आहेत. आयपीएलच्या नऊ टीम्स मध्ये असणाऱ्या महाराष्ट्रीय खेळाडूंचा घेतलेला हा आढावा. तुमचा संघ कुठलाही असू द्या पण ह्या खेळाडूंना पाठिंबा द्यायला विसरू नका.

१.      मुंबई इंडियन्स (७)
-    सचिन तेंडुलकर
-    रोहित शर्मा
-    धवल कुलकर्णी
-    सुशांत मराठे
-    आदित्य तारे
-    सुजित नायक
-    अपूर्व वानखेडे

२.      पुणे वॉरियर्स इंडिया (फक्त ४)
-    धीरज जाधव
-    हर्षद खडीवाले
-    श्रीकांत वाघ
-    कृष्णकांत उपाध्ये

३.      राजस्थान रॉयल्स (५)
-    अजिंक्य रहाणे
-    अमित पौनीकर
-    अभिषेक राऊत
-    अंकित चव्हाण
-    अदित्य डोळे

 
४.      दिल्ली डॆयर डेव्हिल्स (४)
-    अजित आगरकर
-    उमेश यादव
-    अविष्कार साळवी
-    प्रशांत नाईक



५.      रॉयल चॅलेंजर्स बॅंगलोर (२)
-    झहीर खान
-    विजय झोल


६.      कोलकाता नाईट रायडर्स (०)
-    एकही नाही
७.      चेन्नई सुपर किंग्ज (०)
-    एकही नाही
८.      किंग्ज इलेव्हन पंजाब (३)
-    रमेश पोवार
-    अभिषेक नायर
-    सिद्धार्थ चिटणीस

९.      डेक्कन चार्जर्स (०)
-    एकही नाही

माझी पहिली इंग्रजी मुलाखत.

’बिट्स अ‍ॅण्ड बाईट्स’ या पुस्तकाच्या निमित्ताने माझी पहिली इंग्रजी मुलाखत झाली. नाशिकच्या ’The Day View' या दैनिकात ती रविवारच्या ’The Urban Hues' या पुरवणीत ती प्रसिद्ध झाली होती. सौ. स्मिता कावळे यांनी घेतलेल्या या मुलाखतीची ही झलक...
Click to view it large

Wednesday, March 21, 2012

फ़ेसबुक वापरताना....


इंटरनेटच्या माध्यमातून विश्वजवळ आल्याने त्याचा वापर गेल्या काही वर्षात वाढतच आलेला आहे. त्यातच गेल्या चार-पाच वर्षामध्ये सोशल नेटवर्किंग करणाऱ्या वेबसाईट्सचा वापर अतिशय मोठ्या प्रमाणात वाढत आहे. आज इंटरनेट वापरणाऱ्यांचे फ़ेसबुकवर अकाऊंट नसेल तर तो ’अडाणी’ मानला जातो. इतक्या मोठ्या प्रमाणात ’फ़ेसबुक’ ही सोशल नेटवर्किंग साईट जगात वापरली जाते. काही दिवसांपासून फ़ेसबुक व सोशल नेटवर्किंग निरनिराळ्या कारणांनी चर्चेत आहे. मागील काही महिन्यात बंगळुरु मध्ये लाखो फ़ेसबुक अकाऊंट्स चा पासवर्ड हॅक करण्यात आला होता. फ़ेसबुकवर आपण आपली बरीच माहिती देत असतो, त्यामौळे फ़ेसबुकची सुरक्षितता म्हणजेच आपल्या इंटरनेटवरील अस्तित्वाची सुरक्षितता मानली तर वावगे ठरणार नाही. नवख्या फ़ेसबुक युजर्सला त्याच्या विविध सेटिंग्जची माहीती नसते. ती जर जाणून घेतली तर आपले फ़ेसबुक अकाऊंट ’सेक्युअर’ करण्यास निश्चित मदत होईल.
-    फ़ेसबुकच्या Account Settings मध्ये आपला मोबाईल क्रमांक व पर्यायी ई-मेल पत्ता याची नोंद ठेवता येते. म्हणजेच आपण दोन वेगवेगळ्या ई-मेल पत्याद्वारे किंवा स्वत:च्या मोबाईल नंबरद्वारे सुद्धा फ़ेसबुक लॉग-इन करु शकतो. पुढे कधी फ़ेसबुकचा पासवर्ड जरी हॅक झाला तरी ई-मेल वरुन वा मोबाईलद्वारे तो पुन्हा रिसेट करता येतो. म्हणजेच पासवर्ड हॅकर्सला फ़ेसबुक अकाऊंट हॅककरण्यासाठी ई-मेलचा पासवर्ढी हॅक करावा लागेल.
-    नवे मित्र जोडणे हा अनेक जणांचा छंद असतो. परंतू तो फ़ेसबुकवर थोडा मर्यादित ठेवला तर नेहमीच फ़ायदेशीर ठरतो, जमलं तर आपण ओळखत असलेल्या व्यक्तिंचीच ’फ़्रेंड रिक्वेस्ट’ स्विकारली तर ते फ़ेसबुक अकाऊंटच्या सुरक्षितेशी फ़ायदेशीर ठरेल. आज फ़ेसबुकवर हिरो-हिरॉईनची छायाचित्रे वापरुन विविध नकली अकाऊंट्स तयार झालेली आहेत किंवा अनेक जण तुमच्या मित्र-मैत्रिणींचे नाव व हिरो-हिरॉईनचा फ़ोटो वापरुन तुमच्या फ़्रेंड लिस्ट्मध्ये प्रवेश करतात, अशी अकाऊंट्स आपल्या फ़्रेंड लिस्ट मध्ये असणे नेहमीच धोकादायक असते. शक्यतो मित्राचा मित्र च आपल्याला फ़्रेंड रीक्वेट पाठवेल अशी फ़ेसबुकमध्ये Privacy Setting करून ठेवा, अकाऊंट्सना मोठ्या प्रमाणात नकली अकाऊंट्समधून फ़्रेंड रिक्वेस्ट येतात, त्या न स्विकारणेच योग्य ठरेल.
-    फ़ेसबुकने लॉग-ईन अलर्ट्ची सुविधा उपलब्ध करुन दिलेली आहे. त्या करीता आपल्याला स्वत:चा मोबाईल क्रमांक रजिस्टर करावा लागतो. फ़ेसबुक अकाऊंट लॉगईन झाल्यावर आपल्या मोबाईलवर लगेचच फ़ेसबुकवरुन तसा मेसेज येतो. त्यामुळे सुरक्षित लॉगईन साठी या सुविधेचा उपयोग करणे योग्य ठरते. Privacy Settings मधे जाऊन या सुविधेचा वापर करता येईल.
-    वैयक्तिक संगणकाव्यतिरिक्त अन्य ठिकाणवरुन लॉग-ईन करताना विशेष खबरदारी घेणे महत्वाचे आहे. फ़ेसबुकच्या पहिल्या पानावरील पासवर्ड/लॉअगईन आयडी च्या शेजारी ‘Remember Password’  असा  चेकबॉक्स असतो, त्या ठिकाणी कधीही ‘टिक’ (✔) करु नये, तसे केल्यास आपला पासवर्ड त्या संगणकावर सेव्ह राहिल व दुसरा कोणीही संगणक वापरकर्ता त्या पासवर्ड्द्वारे आपले अकाऊंट सहज उघडू शक्केल. सहसा सार्वजनिक ठिकाणी फ़ेसबुक अकाऊंट न उघडणेच योग्य होय.
-    अनेकदा कामाच्या ठिकाणी कार्यालयात फ़ेसबुकसारख्या सोशल नेटवर्किंग साईट्स वर बंदी असते. शेरास सव्वाशेर म्हणून अनेक जण यावर ’खुष्किचा मार्ग’ वापरतात. Blocked sites उघडण्यासाठी अनेक वेबसाईट्स इंटरनेट विश्वात तयार झालेल्या आहेत. अशा साईट्सचा वापर फ़ेसबुक उघडण्यासाठी कधीच करु नये. तरे केल्यास अधिकृतपणे आपण फ़ेसबुकचे अकाऊंट त्या वेबसाईट्सकडे सोपवत असतो. सर्वात जास्त फ़ेसबुक अकाऊंट हॅक हे याच पद्धतीने होतात, त्यामुळे फ़ेसबुक उघडण्याच्या मोहात न पडता या साईट्सचा वापर न करणेच योग्य ठरेल.
-     शक्यतो दुसऱ्याच्या मोबाईल एप्लिकेशनद्वारे फ़ेसबुक लॉगईन करणे टाळावे. मोबाईल सेटिंग्ज ज्ञात नसल्यास आपला पासवर्ड त्या मोबाईलमध्ये सेव्ह राहण्याची शक्यता आहे. म्हणून जमलं तर फ़ेसबुक लॉगईन करिता स्वत:चाच मोबाईल वापरावा.

     - तुषार भ. कुटे

Monday, March 12, 2012

श्रेया घोषाल: मराठी टॉप टेन

 भारतातील आजची सहा प्रमुख भाषांतील पार्श्वगायिका श्रेया घोषाल यांचा आज वाढदिवस आहे. त्यांनी मराठी भाषेत मराठी मातृभाषिक गायकांनाही लाजवेल अशा सुरांत अनेक गाणी गायली आहेत. त्यातील टॉप टेन गाणी मी इथे देत आहे. जमलं तर ऐकुन बघा....


१. जीव दंगला (जोगवा)
२. अजुन तरळते (माझी गाणी-अल्बम)
३. मन रानात गेलं गं (जोगवा)
४. सूर आले शब्द ल्याले (सुंदर माझे घर)
५. मेंदी भरल्या पावुली (मस्त शरदीय रात-अल्बम)
६. चंचल हा मनमोहन (माझी गाणी-अल्बम)
७. गार गार हा पवन बावरा (अर्जुन)
८. डोहाळे पुरवा (इश्श)
९. मंगळागौरी (मणी मंगळसूत्र)
१०. ऐकुन घे ना रे मना (स्वप्न तुझे नी माझे)

====================================================================

Sunday, March 11, 2012

संगणकाचे प्रकार


मित्रांनो, मी सध्या नितीन प्रकाशनाच्या ’ज्ञानसागरातील शिंपले’ या पुस्तकांच्या श्रुंखलेतील पुढच्या पुस्तकाचे लेखन करित आहे. त्यात समाविष्ट असलेल्या एका लेखाचीच ही झलक-


७.      संगणकाचे प्रकार
संगणकाच्या आकारानुसार तसेच वेगानुसार त्याचे प्रामुख्याने चार प्रकार पडतात- सुपर कॉम्प्युटर, मेनफ्रेम कॉम्प्युटर, मिनी कॉम्प्युटर व मायक्रो कॉम्प्युटर इत्यादी. सुपर कॉम्प्युटर हा सर्वात वेगवान संगणक होय. हवामान अंदाज, उपग्रह प्रक्षेपण, मोबाईल कम्युनिकेशन यासारख्या विशिष्ट कामांकरिता हे संगणक वापरले जातात. त्यांचा वेग हा खूप जास्त असतो. तो ’फ्लॉप्स’ या एककात मोजला जातो. शासकिय संस्थांव्यतिरिक्त अनेक मोठ्या कंपन्यांमध्येही सुपर कॉम्प्युटर वापरले जातात. सीडॅकने तयार केलेला. ’परम’ हा भारताचा पहिलाच महासंगणक अर्थात सुपर कॉम्प्युटर होता. अशा संगणकांचा हाताळण्यासाठी विशिष्ट संगणक प्रणालीची गरज असते. सुपर कॉम्प्युटर पेक्षा आकाराने लहान व वेगाने कमी असणारा संगणक म्हणजे मेनफ्रेम कॉम्प्युटर होय. १९६० च्या दशकात मोठ्या प्रमाणावर अशा प्रकारच्या संगणकांची निर्मिती झाली होती. आजही अनेक कंपन्यांकडे असे संगणक उपलब्ध आहेत. जिथे सुपर कॉम्प्युटरची गरज नसून अधिक कार्य करायचे असते, अशा ठिकाणी मेनफ्रेमचा वापर होतो. मेनफ्रेमपेक्षाही कमी आकाराचा व कमी वेग असणारा संगणक म्हणजे मिनी कॉम्प्युटर होय. आज अशा प्रकारचे संगणक वापरले जात नाही. ८० च्या दशकात शेवटचा मिनी कॉम्प्युटर वापरण्यात आला होता. मेनफ्रेमपेक्षा कमी आकाराचा संगणक तज्ञांनी बनविल्याने त्याला मिनी कॉम्प्युटर असे नाव दिले गेले होते. आज मिनी कॉम्प्युटरचे नामोनिशान केवळ संग्रहालयांत दिसून येते. आपल्या घरी किंवा महाविद्यालयांत जो संगणक वापरण्यात येतो त्याला मायक्रो कॉम्प्युटर असे म्हणतात. सन १९८० नंतर वैयक्तिक संगणकाचे युग अवतरल्यावर त्याला मायक्रो कॉम्प्युटर असे नाव दिले गेले. पूर्वीच्या खोलीएवढ्या मोठ्या संगणकांपेक्षा हा संगणक अतिशय लहान असल्याने त्याला हे नाव सार्थक होते. मायक्रो कॉम्प्युटरचे डेस्कटॉप व लॅपटॉप असे दोन प्रकार पडतात. डेस्कटॉप म्हणजे टेबलावर व लॅपटॉप म्हणजे मांडीवर ठेवून वापरता येण्यासारखा कॉम्प्युटर होय. आता हाताच्या तळव्यावर मावेल असा पामटॉप नावाचा कॉम्प्युटरही लोकप्रिय होत आहे. काही वर्षांनी फिंगरटॉप नावाचे संगणक बाजारात आले तर आश्चर्य वाटायला नको.